پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی سمنان با انجام یک کارآزمایی بالینی، تاثیر مصرف کپسول حاوی زنجبیل را بر قند خون بیماران مبتلا به دیابت بررسی کردند.
دیابت شیرین یک بیماری مزمن است که با افزایش قند خون و دفع قند در ادرار مشخص میشود. در دو دهه ی گذشته، شیوع دیابت به طور چشمگیری افزایش یافته است و این بیماری را به مشکلی جهانی، روبهرشد و پرهزینه تبدیل کرده است.
یکی از داروهای آنتیاکسیدانی که در درمان دیابت استفاده میشود، زنجبیل است که با توجه به عوارض جانبی کم آن در مصرف طولانیمدت، میتواند درمان کمکی خوبی باشد. این گیاه خواص مختلفی از جمله تقویت سیستم ایمنی بدن، خواص ضد التهابی، اثرات محافظتی در برابر سرطان روده بزرگ، اثرات ضد تهوع و... دارد.
در زنجبیل مادهای به نام «جینجرول» وجود دارد که میتواند مصرف گلوکز توسط سلولها را در بدن افزایش دهد.انسولین نقش مهمی در انتقال گلوکز به درون سلولها دارد و در صورتی که حساسیت سلولها نسبت به انسولین کم شود، انسولین نمیتواند نقش خود را در تسهیل ورود گلوکز به سلولها ایفا کند. بررسیها حاکی از آن است که زنجبیل میتواند باعث افزایش شدید حساسیت سلولها به انسولین شود و میتواند انسولین خون را کاهش دهد.
با توجه به شیوع بالای دیابت در جامعه و اهمیت عوارض این بیماری، یافتن روشی برای کاهش عوارض در مطالعات مختلف مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. از آنجایی که در مطالعات حیوانی تاثیر زنجبیل در کاهش قند خون تایید شده است، پژوهشگران در این مطالعه به بررسی تأثیر این گیاه بر تغییرات قند خون و تغییرات دفع پروتئین در ادرار در بیماران دیابتی پرداختند.
در این کارآزمایی بالینی، ابتدا ۱۱۶نفر از بیماران بالای ۱۸سال که به علت دیابت نوع 2 در کلینیک غدد یک بیمارستان در شهر سمنان بستری بودند، به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. بیماران گروه مداخله، علاوه بر مصرف داروهای قند خون، به مدت ۱۲هفته هر روز قبل از نهار و قبل از شام یک کپسول ۲۵۰میلیگرمی زنجبیل دریافت کردند. بیماران گروه کنترل تنها داروهای قند خون را مصرف میکردند.
در طول این مطالعه چند نفر از بیماران به دلایل مختلف از روند مطالعه حذف شدند و در نهایت ۴۸نفر در گروه مداخله و ۵۰نفر در گروه کنترل باقی ماندند. همگی این بیماران پیش از شروع مطالعه و پس از اتمام آن از نظر قند خون ناشتا، قند خون ۲ساعت پس از غذا، هموگلوبین A1c(معیار کنترل دراز مدت قند خون) و آلبومین در ادرار مورد بررسی قرار گرفتند.
بررسیهای این مطالعه نشان داد که زنجبیل میتواند میزان هموگلوبین A1c را در بیماران دیابتی کاهش دهد. ولی مصرف آن تاثیر معنیداری بر قند خون ناشتا، قند خون ۲ساعت پس از مصرف غذا و میزان پروتئین آلبومین در ادرار نداشت.
پژوهشگران گفتند که در این مطالعه تاثیرات زنجبیل به عنوان کاهنده قند خون در پیگیری کوتاه مدت مشاهده شد، ولی تاثیر آن بر کاهش سطح گلوکز خون (ناشتا و قند خون دو ساعت پس از غذا) ناچیز بود بهمین دلیل شاید بتوان زنجبیل را به عنوان یک عامل مکمل در درمان دیابت در نظر گرفت.
با این وجود محققان توصیه کردند که برای اطمینان از تاثیرات زنجبیل مطالعات بیشتری انجام شود.
در انجام این تحقیق مجید فروتن، ملیحه یارمحمدی، راهب قربانی و هانیه موحد؛ پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی سمنان، با یکدیگر مشارکت داشتند و یافتههای این مطالعه، مهرماه ۱۴۰۰به صورت مقاله علمی با عنوان «تأثیر زنجبیل بر قند خون و پروتئین ادرار در بیماران دیابتی نوع ۲؛ یک کارآزمایی بالینی» در مجله پیشگیری از آسیب کلیوی (JRIP) منتشر شده است.
منبع:
خبرگزاری ایسنا